Adem Özbay Blog

Edebiyat, Sanat, Düşünce ve Yaşamak Üzerine

Cemal-Süreya-sözleri

Kan Var Bütün Kelimelerin Altında
Cemal Süreya

Posta arabalarından söz et bana
Kan var bütün kelimelerin altında
Ezop’un şu lanetli dilinden söz et
Kan var bütün kelimelerin altında
Umulmadık birgün olabilir bugün
Aslan kardeşçe uzanabilir kayalıklara
Bir çay şöyle yağmurların kokusunda
Kan var bütün kelimelerin altında
İşte durup dururken surda
Bir yelpaze gibi açıldı sesin
Güzün en gürültülü kanadında
Göğün en ince dalında
Kan var bütün kelimelerin altında
Umulmadık bir gün olabilir bugün
Bir çeşme gibi akabilir cumartesi
Çığlığındaki sessiz harfler
Dün gecenin ağırlığıdır damarlarında
Ne güzel konuşur sokak satıcıları
Fötr şapkalarıyla ne kalabalıktırlar
Ve çiçekçi kızların göğüsleri
Daha suçsuzdur kırlangıç yumurtasından
Kan var bütün kelimelerin altında
Yaprağını dökecek ağaç yok burda
Ama ışık sökebilir olanca renklerini
Sürekli işbaşındadır belleğin
Tanık şairler arasında
Oyuncu arkadaşlar arasında

Yolculuk bir kafiye arayabilir
Atının kuyruğundaki düğümde

Ölüm bir kafiye arayabilir
Ak gömleğinde

Yol bir kafiye arar ve bulur
Dönemeçlerin benzerliğinde

Kan var bütün kelimelerin altında
Bir gül al eline sözgelimi
Kan var bütün kelimelerin altında
Beş dakka tut bir aynanın önünde
Kan var bütün kelimelerin altında
Sonra kes o aynadan bir tutam
Beyaz bir tülbent içinde
Koy iç cebine
Bütün bir ömür kokar o ayna
Kan var bütün kelimelerin altında
İşte o kandır senin gülüşün
Sızmıştır hayatın derinlerine
Siyahtır orda kırmızıdır
Daldan dala atlar
Sever çocuklara anlatılan masalları
Ama iş savunmaya gelince
Yalnız alevi savurur
Ve güneşin solmaz çekirdeğini
Yalnız doruklarda

Umulmadık bir gün olabilir bugün
Kan var bütün kelimelerin altında

Cemal-Süreya


***

Cemal Süreya kimdir?

Cemal Süreya 1931’de o yıllarda Erzincan’a bağlı olan Pülümür ilçesinde doğdu. Çocukluğunun ilk yıllarını Erzincan şehrinde geçirdi. 1938’de Dersim İsyanı sonrasında ailesi Bilecik’e sürgün edildi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi maliye ve iktisat bölümü’nü bitirmiştir. Maliye Bakanlığı’nda müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik, darphane müdürlüğü, Kültür Bakanlığı’nda kültür yayınları danışma kurulu üyeliği, Orta Doğu İktisat Bankası yönetim kurulu üyeliği ve 25 yılı aşkın Türk Dil Kurumu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Yayınevlerinde danışmanlık, ansiklopedilerde redaktörlük, çevirmenlik yapmıştır.

ARA_005

Ağustos 1960’tan itibaren yalnızca dört sayı çıkarabildiği Papirüs dergisini Haziran 1966- Mayıs 1970 arası 47, 1980-1981 arası iki sayı daha çıkardı. Pazar Postası, Yeditepe, Oluşum, Türkiye Yazıları, Politika, Yeni Ulus, Aydınlık, Saçak, Yazko Somut, 2000’e doğru gibi yayın organlarında şiir ve yazılarını yayımladı.

İkinci yeni hareketinin önde gelen şair ve kuramcılarından sayılan Cemal Süreya’nın ilk şiiri “Şarkısı Beyaz” Mülkiye dergisinin 8 Ocak 1953 tarihli sayısında yayımlanmıştır. Geleneğe karşı olmasına rağmen geleneği şiirinde en güzel kullanan şairlerden birisiydi. Kendine özgü söyleyiş biçimi ve şaşırtıcı buluşlarıyla, zengin birikimi ile, duyarlı, çarpıcı, yoğun, diri imgeleriyle ikinci yeni şiirinin en başarılı örneklerini vermiştir. Ölümünden sonra adına bir şiir ödülü kondu. 1997’de de Cemal Süreya arşivi yayımlandı.

Cemal Süreya 38 sürgününü bir şiirinde şöyle anlatıyordu:

Cemal-Süreya-sözleri

Bizi kamyona doldurdular,

Tüfekli iki erin nezaretinde,

Sonra o iki erle yük vagonuna doldurdular,

Günlerce yolculuktan sonra bir köye attılar,

Tarih öncesi köpekler havlıyordu.”

 

Ülkü Tamer onun için şu dizeleri yazmıştır:

 

Tanrı

Bin birinci gece şairi yarattı,

Bin ikinci gece cemal’i,

Bin üçüncü gece şiir okudu tanrı,

Başa döndü sonra,

Kadını yeniden yarattı.

 

Süreyya olan soyadını değiştirmesi

 

Süreya’nın üvey kızı Gonca Uslu’nun aktardığına göre iddiaya girmeyi çok seven şair arkadaşıyla bir telefon numarası üzerine iddiaya girmiş, kaybederse soyadındaki “y” harfinden birini sildireceğini söylemiş. İddiayı kaybetmiş ve Süreyya olan soyadını Süreya olarak değiştirmiş. “Süreya” soyadı ilk kez 1956 yılında yayımlanan “Elma” şiirinde görüldü, Bir anda ismindeki “y” harflerinden birini attığını ilan etmişti.

Eserleri  

Cemal-Süreya-siirleri

Şiir

Üvercinka (1958)

Göçebe (1965)

Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973)

Sevda Sözleri (1984, Üvercinka, Göçebe,Beni Öp Sonra Doğur Beni, Uçurumda Açan-1984- ile birlikte)

Güz Bitigi (1988)

Sıcak Nal (1988)

Sevda Sözleri (1990, 1995, tüm şiirleri)

Korkarak Vinç

Deneme- Eleştiri

Şapkam Dolu Çiçekle (1976)

Günübirlik (1982)

99 Yüz (1992)

Uzat Saçlarını Frigya (1992)

Folklor Şiire Düşman (1992)

Aydınlık Yazıları/ Paçal (1992)

Oluşum’da Cemal Süreya (1992)

Papirüs’ten Başyazılar (1992)

Toplu Yazılar I (2000, Şapkam Dolu Çiçekle ve Şiir Üzerine Yazılar)

Toplu Yazılar II (2005, Günübirlikler)

Günce

999 Gün/ Üstü Kalsın (1981)

Mektup

Onüç Günün Mektupları (1990)

Çocuk Kitabı

Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi (1993)

Söyleşi

Güvercin Curnatası (1997)

Derleme

Mülkiyeli Şairler (1966)

Yüz Aşk Şiiri (1967)

Şiir Çevirileri

Yürek ki Paramparça (1995)

Öteki Çeviriler

Gelinlik Kız (E. Ionescu- 1964)/

Küçük Prens (A. De Exupery- 1965)/

Bir Aşk Kırgınının Şarkısı (Apollionaire- 1965)/

Günümüz Sağcı Fikirleri (S. De Beauvoir- 1966)/

Sade’ı Yakmalı mı? (S. De Bauvoir-1966)/

İhtilalin Özü (Mao Zedung-1967)/

Amerika Birleşmemiş Devletleri (V. Pozner- 1967)/

Aşkın Suçları (M. De Sade-1967)/

Palto (Gogol-1968)/

Yeşil Papa (Asturias-1967)/

Gök Cephesi (N. Dinh- 1968)/

Küçük Prens (A. De S. Exupery- 1975)/

32 Saat Özgürlük (G. Hernadi- 1968)/

Milli Kurtuluş Cephesi (D. Bravo- 1969)/

Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması (Lenin- 1974)/

Dine Karşı Düşünce Tarihi (A. Bayet- 1970)/

Bir Aşk Kırgınının Şarkısı (Apollinaire-1970)/

Büyük Ahlak Doktrinleri (F. Gregoire-1971)/

Vadideki Zambak (Balzac-1985)/

Nekrassov (Sartre-1971)/

Gönül ki Yetişmekte (Flaubert- 1971)/

Goriot Baba (Balzac- 1974)/

Meyhane (E. Zola- 1974)/

Çin Uyanınca (A. Peyrefitte- 1975)/

Venezuella Makiliklerinde Douglas Bravo Konuşuyor ( 1976)/

Mutluluk Getiren Seks (1976)/

Emeğin ve Emekçinin Tarihi (P. Brizon- 1977)/

Faşizmin Analizi (Macciocchi-1977)/

Kırmızı Balon (Lamorisse- 1980)/

Yarını Bilen Adam Nostradamus (Fontbrune- 1982)/

Bir Tanem (Marceau- 1991)/

Sosyoloji Tarihi (Bouthoul- 1995)

Kaynak: Vikipedia

*

26 Şubat 2013

www.ademozbay.com

 

 

Bir önceki yazımız olan İyi ki doğdun Sabahattin Ali başlıklı makalemizde Sabahattin Ali katli, Sabahattin Ali kimdir ve Sabahattin Ali nasıl öldürüldü hakkında bilgiler verilmektedir.

Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir